Sunday Scaries คืออะไร ทำไมคนเก่งถึงไม่ชอบวันอาทิตย์
Sunday Scaries คืออะไร ทำไมคนเก่งถึงไม่ชอบวันอาทิตย์
เคยสังเกตไหมว่า ทันทีที่แสงอาทิตย์เริ่มลับขอบฟ้าในเย็นวันอาทิตย์ ความรู้สึกหน่วงๆ มักก่อตัวขึ้นในใจ ทั้งหดหู่ ทั้งกังวล และไม่อยากให้ถึงวันจันทร์
อาการนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ ตั้งแต่ปี 1946 จิตแพทย์ Viktor Frankl ได้ตั้งชื่อว่า Sunday Neurosis เพื่ออธิบายความว่างเปล่าที่เข้ามาแทนที่ทันทีที่สัปดาห์อันวุ่นวายจบลง
ปัจจุบัน เราเรียกอาการนี้ว่า Sunday Scaries หลายคนมักโทษตัวเองว่าเป็นเพราะขี้เกียจหรือไม่อินกับงานที่ทำอยู่ ซึ่งอาจจริงบ้าง แต่ข้อมูลจากวงการประสาทวิทยาและจิตวิทยาชี้ชัดว่า อาการนี้กลับพบบ่อยในคนเก่ง คนขยัน คนที่รักความสำเร็จ เพราะสมองของพวกเขาตื่นตัวต่อหน้าที่จนเกินพอดี
ร่างกาย Log Out จากงาน แต่ทำไมสมองยังจดจ่อ?สำหรับคนที่คุ้นชินกับการวางแผนหรือแก้ปัญหาทุกวัน สมองจะเสพติดการคาดการณ์ล่วงหน้า พอถึงวันอาทิตย์ที่ไม่มีเนื้องานให้คิด สมองส่วนที่เรียกว่า Default Mode Network (DMN) ซึ่งควรพาเราไปพักผ่อน กลับกลายเป็นเครื่องจำลองสถานการณ์เลวร้ายล่วงหน้า เช่น ลืมตอบอีเมลไหม พรุ่งนี้จะมีปัญหาอะไรหรือเปล่า
นอกจากนี้ ผลสำรวจจาก Zety แพลตฟอร์มหางานและให้คำแนะนำด้านอาชีพจากสหรัฐฯ ยังพบว่า 73% ของผู้ตอบแบบสอบถามมีอาการทางกาย เช่น ใจสั่น เหงื่อออก มือเย็น ร่วมด้วย ซึ่งเกิดจากปฏิกิริยาที่เรียกว่า Adrenaline Withdrawal หรือการที่ร่างกายถอนตัวจากโหมดลุยงานอย่างรวดเร็ว จนสมองพยายามสร้างความกังวลขึ้นมาเพื่อกลับไปตื่นตัวอีกครั้ง
Zeigarnik Effect กับดักของงานที่ค้างคาZeigarnik Effect คือปรากฏการณ์ทางจิตวิทยาที่พบว่า สมองของเราจะจดจำงานที่ยังไม่เสร็จได้ชัดกว่างานที่จบแล้ว เหมือนเวลาเปิดหลายแท็บในเบราว์เซอร์ทิ้งไว้ ยิ่งปล่อยไว้นาน สมองก็ยิ่งรู้สึกไม่สบายใจ จนต้องคอยย้อนกลับไปคิดซ้ำๆ
สำหรับคนที่ต้องจัดการงานหลากหลายเป็นประจำ ความรู้สึกว่ามีงานค้างอยู่เสมอ จะทำให้แม้จะนั่งดูซีรีส์อยู่บนโซฟา ใจก็ยังวนคิดเรื่องงานอยู่ตลอด ส่งผลให้การพักผ่อนไม่ได้ช่วยฟื้นพลังอย่างที่ควรจะเป็น
Sunday Scaries จึงไม่ใช่แค่เรื่องของความเหนื่อย แต่คือการที่สมองยังไม่ได้รับสัญญาณว่ามัน ‘ปลอดภัยพอจะพัก’ ได้จริง
วิกฤตเงียบที่กระทบถึงองค์กรเรื่องนี้ไม่ได้กระทบแค่ระดับบุคคล แต่เริ่มลามไปถึงระดับองค์กร ข้อมูลจาก LinkedIn ชี้ว่า คนทำงานในสหรัฐฯ กว่า 80% เผชิญกับอาการนี้ และ Gallup บริษัทวิจัยด้านแรงงานและพฤติกรรมคนทำงานจากสหรัฐฯ เรียกปรากฏการณ์นี้ว่า The Great Detachment หรือการแยกตัวทางใจที่ทำให้พนักงานเริ่มถอยห่างจากงานแม้จะยังอยู่ในระบบเดิม
โดยเฉพาะในกลุ่ม Gen Z ที่ให้ความสำคัญกับคุณภาพชีวิต ข้อมูลระบุว่ากว่า 20% ตัดสินใจลาออกจากงานเพราะไม่สามารถทนกับความเครียดที่มากับคืนวันอาทิตย์ได้อีกต่อไป นี่คือความสูญเสียที่ไม่ได้เกิดจากเงินเดือนหรือสวัสดิการ แต่จากระบบที่ไม่เข้าใจธรรมชาติของสมองคน
แก้วิกฤต Sunday Scaries ต้องเริ่มที่ใครการรับมือกับ Sunday Scaries ไม่ใช่การบอกตัวเองว่าอย่าคิดมาก แต่ต้องมีการจัดการทั้งในระดับระบบและวิธีคิด
Sunday Scaries ไม่ได้บอกว่าคุณอ่อนแอ แต่มันแสดงว่าคุณคือคนที่ใส่ใจกับงานมาก จนสมองลืมว่าเวลาไหนควรพัก ถึงเวลาแล้วที่เราจะเรียนรู้ศิลปะของการปล่อยวาง และไว้ใจว่า ‘ตัวคุณในวันจันทร์’ เก่งพอที่จะจัดการทุกอย่างได้ โดยไม่ต้องให้ตัวคุณในวันอาทิตย์มานั่งกังวลล่วงหน้า
ที่มา : https://thestandard.co/sunday-scaries-neuroscience-high-achievers-guide/
|
